هم‌زمان با اوج‌گیری گمانه‌زنی‌ها درباره ازسرگیری احتمالی حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از بررسی گزینه‌های نظامی جدید، هشدارهای مقامات ایرانی درباره پیامدهای هرگونه تجاوز و تلاش‌های منطقه‌ای و اروپایی برای جلوگیری از گسترش درگیری‌ها است. در این میان، اظهارات متناقض دونالد ترامپ درباره مذاکره و جنگ، ابهامات پیرامون تصمیم نهایی واشنگتن را افزایش داده است.
احتمال حمله در آخر هفته؛ ترامپ چه می‌داند؟
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات تام باراک، سفیر این کشور در ترکیه، مبنی بر احتمال حمله نظامی به ایران در آخر هفته جاری، از جزئیات موضوع ابراز بی‌اطلاعی کرد.
تام باراک پیش‌تر در گفت‌وگو با ماریو نوفل، تحلیلگر رسانه‌ای، حمله آمریکا به ایران در آخر هفته را «کاملاً محتمل» دانسته و در عین حال بر آمادگی ترامپ برای دستیابی به توافق با تهران تأکید کرده بود. موضوع غنی‌سازی و پرونده هسته‌ای نیز از محورهای اصلی اختلافات دو طرف عنوان شده است.
واکنش ترامپ نه تأییدی بر وقوع حمله در روزهای آینده است و نه به معنای منتفی‌شدن گزینه نظامی. با این حال، تفاوت میان اظهارات سفیر آمریکا و واکنش رئیس‌جمهور این کشور، بر ابهام درباره زمان‌بندی و سطح تصمیم‌گیری واشنگتن افزوده است.
این ابهام در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد و گفت‌وگوها برای پایان دادن به جنگ ادامه دارد. در نتیجه، باید میان اظهارات مقامات آمریکایی، گزارش‌های رسانه‌ای و تصمیم رسمی کاخ سفید تمایز قائل شد؛ زیرا تاکنون اطلاعات ارائه‌شده، زمان قطعی حمله احتمالی را تأیید نمی‌کند.
گزارش‌ها از آماده‌سازی گزینه‌های نظامی؛ حمله محدود یا شدید؟
شبکه سی‌ان‌ان به نقل از مقامات آمریکایی مدعی شده است که مشاوران ترامپ با هماهنگی رژیم صهیونیستی، طرح‌هایی برای حمله به ایران آماده کرده‌اند که در صورت تأیید رئیس‌جمهور آمریکا قابلیت اجرا خواهند داشت.
بر اساس این گزارش، در صورت وقوع دور جدید درگیری، حملات ممکن است کوتاه‌مدت اما شدید باشند. سی‌ان‌ان همچنین مدعی شده است که استفاده از بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها» علیه تأسیسات انرژی و سایت‌های هسته‌ای ایران در حال بررسی است.
هم‌زمان، شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی گزارش داده است که ایران احتمال جنگ مجدد با آمریکا و اسرائیل را جدی می‌داند و احتمال آغاز حمله اسرائیل طی چند روز آینده را در محاسبات خود لحاظ کرده است.
سی‌ان‌ان همچنین از انتقال دیپلمات‌های آمریکایی و خانواده‌های آنان از چند کشور منطقه، از جمله بحرین، کویت، اردن، قطر و امارات خبر داده است؛ اقدامی که در گزارش این شبکه در چارچوب افزایش نگرانی‌های امنیتی منطقه مطرح شده است.
مجموع این تحولات نشان می‌دهد که احتمال اقدام نظامی دوباره به یکی از سناریوهای مورد توجه تبدیل شده است.
ترامپ میان مذاکره و تهدید نظامی؛ محاسبه انتخابات
دونالد ترامپ در مواضع خود از ادامه گفت‌وگوها برای پایان دادن به جنگ سخن گفته، اما هم‌زمان احتمال انجام عملیات نظامی محدود دیگری را نیز مطرح کرده است. این رویکرد، پرسش‌هایی درباره راهبرد واقعی واشنگتن ایجاد می‌کند: آیا تهدید نظامی ابزاری برای گرفتن امتیاز در مذاکرات است یا آمریکا واقعاً در حال آماده‌شدن برای دور تازه‌ای از درگیری است؟
جان کریاکو، مأمور سابق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، معتقد است ترامپ مانند دیگر رؤسای‌جمهور آمریکا در سال‌های پایانی دوره خود به میراث سیاسی‌اش فکر می‌کند. به گفته او، پایان دادن به جنگ ایران، تلاش برای خاتمه جنگ اوکراین و بازتنظیم روابط با روسیه می‌تواند بخشی از برنامه ترامپ برای ثبت دستاوردهای سیاسی باشد.
از سوی دیگر، پیتر تیل، میلیاردر حوزه فناوری و از حامیان قدیمی ترامپ، با ابراز تردید درباره ورود واشنگتن به جنگ با ایران، از اشتباهات متعدد در این جنگ انتقاد کرده و درباره توانایی آمریکا برای پیروزی در عرصه قدرت سخت و نرم ابراز تردید کرده است.
این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که هزینه‌های جنگ، افزایش قیمت انرژی و پیامدهای اقتصادی آن می‌تواند بر فضای سیاسی آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر تأثیر بگذارد. با این حال، انتقاد چهره‌های سیاسی و اقتصادی به‌تنهایی به معنای تغییر قطعی سیاست رسمی واشنگتن نیست.
هشدار مقامات ایرانی؛ حمله مجدد بدون هزینه نخواهد بود
در واکنش به گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال ازسرگیری حملات، مقامات ایرانی بر آمادگی دفاعی کشور و پیامدهای هرگونه اقدام نظامی جدید تأکید کرده‌اند.
سردار یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، با اشاره به محدودیت‌هایی که نیروهای آمریکایی در برخی پایگاه‌ها و مناطق منطقه با آن روبه‌رو شده‌اند، هشدار داده است که ورود نیروهای مهاجم به خاک ایران می‌تواند به بهای سنگینی برای آنان تمام شود.
محمد مخبر نیز با تأکید بر شناخت نقاط ضعف طرف مقابل گفته است که غافلگیری‌های میدانی و استفاده از اهرم نفت و انرژی می‌تواند معادلات را تغییر دهد.
این مواضع در چارچوب تأکید تهران بر بازدارندگی مطرح می‌شود؛ بازدارندگی‌ای که علاوه بر توان نظامی، موقعیت جغرافیایی ایران، امنیت کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز و تأثیر تحولات منطقه بر بازارهای انرژی را نیز در بر می‌گیرد.
علی زاکانی، شهردار تهران، نیز اعلام کرده است که بر اساس تدبیر رهبری، تا زمانی که آمریکا به تعهدات خود عمل نکند، مسیر مذاکره باز نخواهد شد. این موضع بر دیدگاه ایران درباره ضرورت همراهی هرگونه روند دیپلماتیک با اجرای تعهدات آمریکا تأکید دارد.
هشدار درباره کابل‌های زیردریایی و گسترش دامنه درگیری
خبرگزاری رویترز مدعی شده است که ایران برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خرید غذا خلیج فارس، در صورت حملات نظامی جدید آمریکا و اسرائیل، برنامه‌هایی تدوین کرده است.
کابل‌های زیردریایی بخش مهمی از زیرساخت ارتباطات بین‌المللی و انتقال داده میان آسیا، خلیج فارس و دیگر مناطق جهان هستند. هرگونه آسیب جدی به این زیرساخت‌ها می‌تواند بر ارتباطات دیجیتال، مبادلات مالی و فعالیت اقتصادی اثر بگذارد.
هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره رصد هواگردها و پهپادهای ناشناس در حریم هوایی عراق منتشر شده است. رسانه جنگی مقاومت اسلامی عراق از شناسایی ۹ فروند پهپاد MQ-9، سه فروند MQ-1 و چند هواپیمای شناسایی و فرماندهی خبر داده است.
نشست استانبول؛ هشدار منطقه‌ای و اروپایی درباره جنگ تازه
هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها از بازگشت درگیری‌ها، وزیران امور خارجه ترکیه، مصر، پاکستان، عربستان سعودی، انگلیس، فرانسه، آلمان و ایتالیا روز جمعه، ۲۳ اکتبر، در استانبول درباره جنگ ایران و آمریکا، وضعیت تنگه هرمز و بحران‌های